Quyết định chấm dứt một cuộc hôn nhân chưa bao giờ là điều dễ dàng và càng khó khăn hơn khi ý chí ly hôn chỉ xuất phát từ một phía. Tuy nhiên, pháp luật luôn có cơ chế để bảo vệ quyền tự do hôn nhân của mỗi cá nhân.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ A-Z cách thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương, từ khâu chuẩn bị hồ sơ, quy trình tại Tòa án cho đến những lưu ý trong quá trình thực hiện, giúp bạn sớm ổn định cuộc sống mới.

Ly hôn đơn phương là gì?

Theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn đơn phương (Ly hôn theo yêu cầu của một bên) là quá trình chấm dứt quan hệ hôn nhân do một bên (vợ hoặc chồng) đệ đơn yêu cầu Tòa án giải quyết, mà không cần sự đồng ý của bên còn lại. Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình, Tòa án sẽ thụ lý giải quyết nếu người khởi kiện chứng minh được hôn nhân đã lâm vào tình trạng trầm trọng.

Khác với ly hôn thuận tình (cả hai cùng đồng thuận và ký tên), ly hôn đơn phương thường mang tính chất tranh chấp và đòi hỏi bên khởi kiện phải chứng minh được căn cứ ly hôn.

Căn cứ pháp lý để Tòa giải quyết ly hôn

Để Tòa án chấp thuận yêu cầu ly hôn nhanh, bạn cần có căn cứ chứng minh một trong các trường hợp sau:

• Có hành vi bạo lực gia đình: Bạo hành thể xác, tinh thần ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống của người còn lại.
• Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng: Ví dụ như ngoại tình công khai, không chăm lo cho gia đình, bỏ mặc nhau dẫn đến việc mục đích hôn nhân không đạt được, đời sống chung không thể kéo dài.
• Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích: Đây là căn cứ pháp lý rõ ràng nhất để yêu cầu chấm dứt hôn nhân.

Trường hợp bị cấm ly hôn đơn phương

Theo Điều 51 Luật HN&GĐ, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn đơn phương trong trường hợp vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Ngược lại, người vợ vẫn có quyền nộp đơn trong giai đoạn này.

Hồ sơ xin ly hôn đơn phương chuẩn năm 2026

Việc chuẩn bị hồ sơ sẽ quyết định việc Tòa án có thụ lý vụ án của bạn nhanh chóng hay không. Một bộ hồ sơ ly hôn đơn phương chuẩn xác bao gồm:

Danh mục giấy tờ bắt buộc

• Đơn khởi kiện ly hôn: Mẫu số 23-DS (Ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao).
• Giấy chứng nhận kết hôn: Bản chính (Nếu mất bản chính phải xin trích lục).
• CCCD/Hộ chiếu của cả hai vợ chồng. Bản sao công chứng. Nếu không có của đối phương, bạn có thể nộp bản của mình và giải trình lý do.
• Bản sao chứng thực Giấy khai sinh của con (nếu có con chung và có yêu cầu Tòa án giải quyết quyền nuôi con).
• Giấy tờ chứng minh nơi cư trú của bị đơn: Sổ hộ khẩu (bản sao/trích lục), Giấy xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07) của người bị kiện để Tòa án xác định đúng thẩm quyền.
• Giấy tờ về tài sản chung/nợ chung: Sổ đỏ, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, hợp đồng vay nợ… (Chỉ cần thiết nếu bạn có yêu cầu Tòa án chia tài sản).

Cách xử lý khi mất/không đủ giấy tờ

Trường hợp bị mất, không đủ giấy tờ để thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương, bạn có thể xin trích lục, cấp lại giấy như sau:

• Xin trích lục Đăng ký kết hôn: Bạn đến UBND cấp xã/phường nơi đăng ký kết hôn trước đây để xin Trích lục bản sao đăng ký kết hôn. Bản sao này có giá trị pháp lý tương đương bản chính khi làm thủ tục tại Tòa.
• Xin trích lục Giấy khai sinh của con:
• Không có CCCD hoặc giấy tờ cư trú của đối phương: Bạn có thể làm đơn xin Xác nhận thông tin về cư trú (Mẫu CT07) tại cơ quan Công an cấp xã nơi đối phương đang thường trú hoặc tạm trú.

Quy trình 5 bước giải quyết thủ tục ly hôn đơn phương tại Tòa

Một vụ án ly hôn đơn phương sẽ trải qua 5 bước bắt buộc theo trình tự tố tụng dân sự như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

Theo Luật Tố tụng dân sự, bạn phải nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp Quận/Huyện nơi Bị đơn (người bị kiện) cư trú hoặc làm việc.

• Ví dụ: Bạn ở Quận 1 (TP.HCM), nhưng chồng/vợ bạn đang thường trú và làm việc tại Quận Cầu Giấy (Hà Nội). Bạn bắt buộc phải nộp đơn vào Tòa án nhân dân Quận Cầu Giấy.

Nếu vụ việc thuộc một trong các trường hợp: Vợ/chồng đang ở nước ngoài, tài sản tranh chấp ở nước ngoài… thì thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân cấp Tỉnh/Thành phố nơi bị đơn cư trú.

Bước 2: Nhận thông báo nộp tiền tạm ứng án phí

Sau khi nhận đơn, trong vòng 5 – 8 ngày làm việc, Thẩm phán sẽ xem xét hồ sơ:

• Nếu hồ sơ hợp lệ: Tòa ra Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.
• Nếu hồ sơ thiếu: Tòa sẽ ra thông báo sửa đổi, bổ sung. Đây là lý do bạn cần chuẩn bị Checklist giấy tờ thật kỹ ở mục 2 để tránh bước này.

Bước 3: Nộp biên lai tạm ứng án phí lại cho Tòa án

Đây là bước xác nhận bạn chính thức yêu cầu Nhà nước can thiệp.

• Bạn cầm thông báo của Tòa án sang Chi cục Thi hành án dân sự cùng cấp để nộp tiền.
• Sau khi có biên lai thu tiền, bạn phải mang bản sao biên lai quay lại nộp cho Tòa án. Chỉ khi Tòa nhận được biên lai này, vụ án mới được tính là đã thụ lý và bắt đầu đếm ngược thời gian giải quyết.

Bước 4: Tòa án tiến hành hòa giải

Hòa giải là thủ tục bắt buộc trong tố tụng hôn nhân gia đình. Tòa án sẽ triệu tập hai bên để làm rõ mâu thuẫn và tìm hướng đoàn tụ.

Trường hợp đối phương bất hợp tác: Nếu bị đơn cố tình vắng mặt dù đã được triệu tập hợp lệ lần thứ 2, Tòa án sẽ lập biên bản Hòa giải không thành. Điều này được dùng làm căn cứ để Tòa chuyển hồ sơ sang giai đoạn xét xử nhanh hơn.

Bước 5: Mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và ra bản án ly hôn

Đây là giai đoạn cuối cùng, hội đồng xét xử sẽ dựa trên các chứng cứ về bạo lực, ngoại tình hoặc tình trạng ly thân để ra Bản án ly hôn. Bản án sẽ phân định rõ 3 vấn đề: Quan hệ hôn nhân (chấm dứt), Quyền nuôi con/Cấp dưỡng và Chia tài sản.

Sau 15 ngày kể từ ngày tuyên án, nếu không có kháng cáo hoặc kháng nghị, bản án sẽ chính thức có hiệu lực pháp luật, trả lại quyền tự do cho bạn.

Án phí và thời gian giải quyết ly hôn đơn phương thực tế

Về cơ bản, thời gian giải quyết ly hôn đơn phương trong thực tế sẽ dài hơn và chi phi ly hôn cũng có thể phát sinh:

Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương

Khác với ly hôn thuận tình (thường chỉ mất 1-2 tháng), thời gian giải quyết ly hôn đơn phương dài hơn đáng kể.

Theo quy định của pháp luật: Thời gian chuẩn bị xét xử là 4 tháng. Đối với vụ án có tính chất phức tạp, thời hạn này có thể gia hạn thêm 2 tháng. Do đó, một vụ ly hôn đơn phương chuẩn quy trình thường mất từ 4 đến 6 tháng.

Các yếu tố khiến vụ án kéo dài trong thực tế:

• Bị đơn cố tình vắng mặt, lẩn tránh các giấy triệu tập của Tòa.
• Bị đơn che giấu địa chỉ cư trú, buộc Tòa án phải xác minh.
• Có tranh chấp phức tạp về tài sản chung, đặc biệt là bất động sản ở nhiều địa phương khác nhau cần thời gian thẩm định, định giá.

Án phí ly hôn đơn phương

Chi phí ly hôn được quy định rõ ràng tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Bạn cần chuẩn bị các khoản phí sau:

Án phí dân sự sơ thẩm (Trường hợp không tranh chấp tài sản)

Nếu bạn chỉ yêu cầu Tòa giải quyết việc ly hôn và quyền nuôi con (không yêu cầu chia tài sản), mức án phí cố định là 300.000 VNĐ.

Án phí có giá ngạch (Trường hợp có tranh chấp tài sản)

Nếu có yêu cầu chia tài sản chung, người phải nộp án phí sẽ tính theo tỷ lệ % giá trị tài sản. Bảng phí tham khảo:

Tài sản từ 6.000.000đ đến 400.000.000đ: Mức phí là 5% giá trị tài sản tranh chấp.

• Từ trên 400.000.000đ đến 800.000.000đ: 20.000.000đ + 4% của phần vượt quá 400.000.000đ.
• Từ trên 800.000.000đ đến 2.000.000.000đ: 36.000.000đ + 3% của phần vượt quá 800.000.000đ.

Mức phí tiếp tục tăng lũy tiến đối với tài sản giá trị lớn hơn.

Ngoài ra, trong thực tế các chi phí khác có thể phát sinh gồm:

• Chi phí thuê chuyên gia định giá tài sản.
• Chi phí ủy thác tư pháp (nếu yếu tố nước ngoài).
• Chi phí thuê Luật sư tư vấn và bảo vệ quyền lợi.

Giải quyết quyền nuôi con và chia tài sản khi ly hôn đơn phương

Quyền nuôi con và phân chia tài sản trong hôn nhân luôn là vấn đề có nhiều vướng mắc nhất. Với ly hôn đơn phương, nguyên tắc giải quyết như sau:

Ai sẽ giành được quyền nuôi con?

Nguyên tắc xét xử: Tòa án luôn tôn trọng sự thỏa thuận của hai bên. Nếu không thỏa thuận được, Tòa sẽ giao con cho người có khả năng đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con về mọi mặt (Kinh tế, thời gian chăm sóc, đạo đức, môi trường sống…).

Độ tuổi của con:

• Con dưới 36 tháng tuổi: Nguyên tắc chung là giao cho mẹ trực tiếp nuôi (trừ khi người mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác).
• Con từ đủ 07 tuổi trở lên: Tòa án bắt buộc phải xem xét và hỏi ý kiến, nguyện vọng của con muốn ở với ai.

Nghĩa vụ cấp dưỡng: Người không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng. Mức cấp dưỡng do hai bên thỏa thuận hoặc Tòa án ấn định dựa trên thu nhập thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người con (thường không thấp hơn 1/2 mức lương cơ sở/tháng).

Nguyên tắc chia tài sản chung

Tài sản chung về nguyên tắc được chia đôi, nhưng Tòa án sẽ cân nhắc các yếu tố để tỷ lệ có thể là 6/4 hoặc 7/3, bao gồm:

• Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng.
• Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung (Lao động việc nhà của người vợ/chồng cũng được tính là lao động có thu nhập).
• Yếu tố lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng (ngoại tình, bạo hành…).
• Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Sau đây là giải đáp chi tiết một số câu hỏi thường gặp về ly hôn đơn phương:

Chồng/Vợ không đồng ý ký đơn thì có ly hôn được không?

Có. Bạn hoàn toàn có quyền ly hôn đơn phương mà không cần chữ ký của đối phương. Tòa án sẽ chấp thuận nếu bạn có chứng cứ chứng minh hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng (bạo lực gia đình, ngoại tình, không thực hiện nghĩa vụ vợ chồng…).

Ly hôn đơn phương vắng mặt đối phương có được không?

Có. Nếu đối phương cố tình trốn tránh hoặc không hợp tác, Tòa án sẽ tiến hành tống đạt giấy triệu tập. Sau 2 lần triệu tập hợp lệ mà bị đơn vẫn vắng mặt không lý do chính đáng, Tòa sẽ tiến hành xét xử vắng mặt theo thủ tục niêm yết công khai.

Có thể ủy quyền Luật sư giải quyết ly hôn đơn phương không?

Được ủy quyền một phần. Bạn được phép ủy quyền cho Luật sư thay mặt nộp hồ sơ, nộp án phí, giao nộp chứng cứ và tham gia bảo vệ quyền lợi về tài sản, giành quyền nuôi con. Tuy nhiên, ly hôn là quyền nhân thân nên bạn bắt buộc phải tự mình tham gia phiên hòa giải và phiên tòa (trừ trường hợp bạn làm đơn đề nghị Tòa xét xử vắng mặt).

Dịch vụ Luật sư hỗ trợ ly hôn đơn phương trọn gói, nhanh chóng

Khi bước đến quyết định chấm dứt hôn nhân, sự tổn thương và mệt mỏi về mặt tâm lý vốn đã là một gánh nặng quá sức chịu đựng. Đừng để những rào cản về thủ tục hành chính, giấy tờ rườm rà tiếp tục bòn rút thời gian và năng lượng của bạn.

Hiểu được những khó khắn đó, Luật sư SPT mang đến giải pháp pháp lý toàn diện, hỗ trợ ly hôn đơn phương trọn gói giúp bạn xử lý nhanh gọn và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp. Chúng tôi không chỉ làm việc bằng kiến thức mà còn bằng sự tận tâm, cam kết:

• Tối ưu hóa thời gian và công sức: Chúng tôi sẽ trực tiếp soạn thảo đơn khởi kiện chuẩn xác, chuẩn bị bộ hồ sơ hoàn hảo ngay từ lần đầu tiên. Qua đó giúp thúc đẩy quá trình thụ lý của Tòa án diễn ra nhanh nhất có thể.
• Hạn chế tối đa việc đối mặt căng thẳng: Luật sư SPT sẽ đại diện bạn giải quyết các thủ tục hành chính, giúp bạn giảm thiểu tối đa số lần phải có mặt tại Tòa án, tránh những cuộc cãi vã, chạm mặt với đối phương.
• Bảo vệ quyền lợi tối ưu: Với tư duy phân tích nhạy bén và kỹ năng thu thập chứng cứ hợp pháp, Luật sư SPT sẽ xây dựng chiến lược tranh tụng vững chắc để giành quyền nuôi con và tỷ lệ phân chia tài sản chung cao nhất, bảo vệ mồ hôi công sức của bạn.
• Bảo mật tuyệt đối thông tin cá nhân: Mọi thông tin và bí mật của khách hàng đều được chúng tôi áp dụng chính sách bảo mật thông tin nghiêm ngặt 100%.

Hãy để Luật sư SPT hỗ trợ bạn các vấn đề pháp lý, giúp bạn khép lại cuộc hôn nhân cũ một cách nhanh gọn, êm đẹp và mở ra một trang đời mới tự do, vững vàng hơn.

Liên hệ với chúng tôi:

CÔNG TY LUẬT TNHH SPT

• Địa chỉ: Tầng 1+2, số 18-1A khu đô thị Trung Yên, Phường Trung Hoà, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
• Chi nhánh Sơn Tây: Số Nhà 45 Phố Chùa Thông, Phường Sơn Lộc, Thị Xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội
• Hotline: 0995 126 868
• Email: lienhe@luatsuspt.vn

Ly hôn đơn phương chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng, cả về mặt pháp lý lẫn tâm lý. Tuy nhiên, khi đã nắm vững quy trình và chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ, bạn hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân và con cái. Nếu cần hỗ trợ, hãy liên hệ trực tiếp với Luật sư SPT.