Hôn nhân đổ vỡ vốn đã mang lại nhiều mệt mỏi, nhưng mọi chuyện còn bế tắc hơn khi một bên đang ở nước ngoài, ở xa hoặc cố tình không hợp tác ra tòa. Tuy nhiên, Pháp luật Việt Nam hoàn toàn cho phép Tòa án xét xử ly hôn vắng mặt nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Việc này nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người nộp đơn khi bị đơn cố tình trốn tránh, mất tích hoặc vì lý do khách quan không thể hầu tòa. Vậy những trường hợp nào được phép xử lý ly hôn vắng mặt? Quy trình và thủ tục ly hôn trong trường hợp này diễn ra ra sao? Hãy cùng Luật sư SPT tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây.

Tòa án có giải quyết ly hôn khi một bên vắng mặt không?

Tòa án CÓ tiến hành xét xử ly hôn vắng mặt. Căn cứ theo Điều 227 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án vẫn xét xử bình thường nếu đương sự có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, hoặc bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn cố tình không có mặt.

Các trường hợp vắng mặt hợp lệ (Được Tòa chấp thuận)

Nếu đối phương không thể đến Tòa nhưng có thái độ hợp tác, thủ tục sẽ diễn ra rất nhanh gọn nếu thuộc các nhóm sau:

• Có đơn đề nghị xét xử vắng mặt: Vợ/chồng làm đơn xin vắng mặt gửi Tòa án.
• Có người đại diện hợp pháp tham gia: Dù án ly hôn không cho phép ủy quyền người khác giải quyết thay phần nhân thân (quyết định ly hôn hay không), nhưng hoàn toàn có thể ủy quyền nộp đơn, nộp án phí hoặc nộp tài liệu chứng cứ.
• Vắng mặt do sự kiện bất khả kháng: Đau ốm nặng, thiên tai, tai nạn… (phải có giấy tờ chứng minh).

Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng cố tình vắng mặt

Đây là tình huống thực tế phổ biến nhất khi đối phương muốn gây khó dễ. Lúc này, Tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc:

• Triệu tập lần 1 vắng mặt: Tòa án quyết định hoãn phiên tòa.
• Triệu tập lần 2 vẫn vắng mặt (không có lý do chính đáng): Tòa án chính thức tiến hành xét xử vắng mặt. Quyết định của Tòa án vẫn có hiệu lực pháp luật dù người kia không xuất hiện.

Phân tích 4 trường hợp xử ly hôn vắng mặt phổ biến & Cách xử lý

Trên thực tế, mỗi hoàn cảnh vắng mặt lại đi kèm với những thủ tục tố tụng và thủ tục pháp lý hoàn toàn khác nhau. Để tránh việc hồ sơ bị Tòa án trả lại hoặc thời gian giải quyết kéo dài, bạn cần xác định chính xác trường hợp của mình. Dưới đây là 4 tình huống vắng mặt phổ biến nhất và hướng giải quyết theo đúng quy định.

Trường hợp 1: Vợ/chồng cố tình trốn tránh, không chịu ra Tòa

Rất nhiều người gặp phải tình cảnh đã nộp đơn khởi kiện lên Tòa án nhưng đối phương lại dùng thái độ bất hợp tác để chống đối. Họ cố tình giấu địa chỉ mới, liên tục thay đổi chỗ ở hoặc dứt khoát không chịu lên Tòa làm việc dù đã nhận được giấy triệu tập. Mục đích là để kéo dài thời gian, làm khó dễ và bào mòn sự kiên nhẫn của người nộp đơn.

• Giải pháp: Trong trường hợp này, Tòa án sẽ áp dụng thủ tục niêm yết công khai các văn bản tố tụng tại UBND cấp xã và nơi cư trú cuối cùng của bị đơn (nơi họ đăng ký thường trú/tạm trú trước khi bỏ đi). Sau khi hoàn tất thủ tục niêm yết theo đúng thời gian luật định, dù người đó không xuất hiện, Tòa án vẫn mặc nhiên coi là bị đơn tự tước bỏ quyền bảo vệ của mình. Kết quả là phiên tòa xét xử vắng mặt vẫn sẽ được diễn ra và bản án ly hôn sẽ được ban hành.

Trường hợp 2: Một bên vắng mặt do đang ở nước ngoài

Cuộc sống xa cách về mặt địa lý là nguyên nhân lớn dẫn đến rạn nứt. Lúc này, người vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài không thể hoặc không muốn tốn kém chi phí, thời gian mua vé máy bay về Việt Nam chỉ để trực tiếp tham gia một phiên tòa.

• Giải pháp: Khi một bên không có mặt tại Việt Nam, hồ sơ bắt buộc phải chuyển sang diện ly hôn có yếu tố nước ngoài. Phương án tối ưu là đối phương mang giấy tờ tùy thân đến Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại nước sở tại, lập Đơn xin xét xử vắng mặt để hợp pháp hóa lãnh sự văn bản này và gửi bản gốc qua đường bưu điện về nước. Qua đó, Tòa án tại Việt Nam có thể giải quyết ly hôn vắng mặt nhanh chóng.

Trường hợp 3: Một bên đang chấp hành án phạt tù

Vợ/chồng của bạn đang phải thi hành án tại Trại giam. Đây là trường hợp vắng mặt do bị tước quyền tự do đi lại theo bản án hình sự nên không thể ra ngoài để tham dự phiên tòa dân sự.

• Giải pháp: Bạn có thể nộp hồ sơ tại Tòa án cấp Huyện nơi có Trại giam (hoặc nơi cư trú cuối cùng của người đó trước khi thụ án). Thẩm phán sẽ trực tiếp vào Trại giam để lấy lời khai và tiến hành thủ tục hòa giải ly hôn với phạm nhân. Nếu trại giam không thể trích xuất bị đơn ra tham dự phiên tòa, Tòa án sẽ căn cứ vào toàn bộ hồ sơ và lời khai đã được thiết lập minh bạch trong trại để tuyên án ly hôn vắng mặt.

Trường hợp 4: Vợ/chồng mất tích bặt vô âm tín

Khác với việc trốn tránh cố ý ở trường hợp đầu tiên, đây là tình huống đối phương đã rời khỏi nơi cư trú biệt tăm. Họ không để lại bất kỳ thông tin liên lạc, địa chỉ sinh sống mới, không một ai biết rõ tung tích ra sao trong một thời gian rất dài (theo luật định là biệt tích từ 2 năm trở lên).

• Giải pháp: Với trường hợp này, bạn không thể nộp đơn xin ly hôn ngay lập tức vì Tòa án sẽ trả hồ sơ do không xác định được bị đơn. Bạn bắt buộc phải nộp đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích. Tòa án sẽ tiến hành các biện pháp xác minh, đăng thông báo tìm kiếm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Chỉ khi quyết định tuyên bố mất tích có hiệu lực pháp luật, bạn mới đủ điều kiện đính kèm quyết định này vào hồ sơ khởi kiện xin ly hôn.

Hồ sơ xin xét xử ly hôn vắng mặt gồm những gì?

Để Tòa án nhanh chóng thụ lý hồ sơ mà không bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung nhiều lần, bạn cần chuẩn bị một bộ hồ sơ pháp lý bao gồm:

• Đơn ly hôn đơn phương (đối với trường hợp khởi kiện từ một phía) hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (theo mẫu chuẩn của Tòa án có thẩm quyền).
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (Bản gốc. Nếu mất bản gốc phải xin trích lục tại UBND cấp xã/phường).
• CCCD/Hộ chiếu của hai vợ chồng (Bản sao y có công chứng/chứng thực).
• Giấy khai sinh của con chung (Bản sao y có công chứng/chứng thực).
• Sổ hộ khẩu hoặc Giấy xác nhận thông tin cư trú (CT07) của hai vợ chồng.
• Các giấy tờ chứng minh tài sản chung, nợ chung (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ tiết kiệm, hợp đồng vay nợ… nếu có yêu cầu Tòa án giải quyết việc chia tài sản ly hôn).
• Cần có Đơn đề nghị xét xử vắng mặt (nếu bạn thuộc Trường hợp 1 nêu trên).

Quy trình, thủ tục ly hôn đơn phương vắng mặt chi tiết

Để tránh việc phải đi lại nhiều lần, hãy thực hiện đúng quy trình từng bước sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ chuẩn pháp lý

Hồ sơ là yếu tố tiên quyết để Tòa án quyết định có thụ lý vụ án của bạn hay không. Việc chuẩn bị hời hợt hoặc không nắm rõ cách điền đơn ly hôn sẽ khiến bạn mất thời gian làm đi làm lại. Bạn hãy chuẩn bị đầy đủ và chính xác hồ sơ theo danh mục đã được nêu phía trên để quá trình thụ án được nhanh nhất.

Bước 2: Nộp hồ sơ và đóng tạm ứng án phí

• Xác định đúng thẩm quyền nhận hồ sơ: Nếu bạn đang thắc mắc ly hôn thì nộp đơn ở đâu, câu trả lời là cần nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp Quận/Huyện nơi bị đơn cư trú cuối cùng. Trong trường hợp vụ việc có yếu tố nước ngoài (ví dụ bị đơn đang đi xuất khẩu lao động), hồ sơ phải được nộp lên Tòa án nhân dân cấp Tỉnh.
• Đóng tạm ứng án phí: Tòa án không trực tiếp thu tiền án phí. Sau khi bạn nộp hồ sơ và Tòa án đánh giá hồ sơ hợp lệ, họ sẽ phát hành một tờ Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí. Bạn cầm thông báo này sang Chi cục Thi hành án dân sự cùng cấp để nộp tiền, sau đó cầm Biên lai đóng tiền quay lại nộp cho Tòa. Lúc này, vụ án ly hôn của bạn chính thức được thụ lý.

Bước 3: Tòa án tống đạt và niêm yết công khai

Sau khi thụ lý, Tòa án sẽ cử cán bộ đi tống đạt (giao nhận trực tiếp) các văn bản tố tụng và giấy triệu tập cho bị đơn. Với các trường hợp bị đơn cố tình giấu giếm địa chỉ hoặc chuyển đi nơi khác để trốn tránh, Tòa sẽ thực hiện niêm yết công khai. 

Lúc này, bạn có quyền đề nghị hoặc tự mình thuê Thừa phát lại để tiến hành lập vi bằng tống đạt giấy tờ. Thừa phát lại sẽ dán thông báo công khai tại UBND cấp xã và nơi cư trú cuối cùng của bị đơn, đồng thời chụp ảnh, quay phim lập thành vi bằng. Đây là chứng cứ để Tòa án chuyển vụ án thành xét xử vắng mặt mà bị đơn không thể vin vào cớ “chưa nhận được giấy tờ” để bắt bẻ sau này.

Bước 4: Mở phiên tòa xét xử ly hôn vắng mặt

Sau 15 ngày kể từ ngày việc niêm yết công khai được thực hiện hợp lệ, nếu đối phương vẫn tiếp tục không xuất hiện, Tòa án sẽ mặc nhiên coi như họ tự tước bỏ quyền lợi và quyền tự bảo vệ của chính mình trước pháp luật.

Đến ngày mở phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ tiến hành đánh giá chứng cứ và xét xử vắng mặt bị đơn. Bản án ly hôn sau khi tuyên sẽ tiếp tục được gửi hoặc niêm yết công khai cho bị đơn theo đúng quy định. Hết thời hạn kháng cáo mà bị đơn không có ý kiến gì, bản án sẽ chính thức có hiệu lực, trả lại sự tự do hợp pháp cho bạn.

Thời gian và chi phí xử ly hôn vắng mặt là bao nhiêu?

Thời gian giải quyết thực tế:

Theo luật định, thời gian giải quyết ly hôn đơn phương là từ 2 – 4 tháng. Tuy nhiên, thực tế có thể kéo dài từ 4 – 6 tháng hoặc hơn. Lý do là khâu tống đạt văn bản, đi xác minh địa chỉ bị đơn, đăng báo hoặc niêm yết công khai mất rất nhiều thời gian chờ đợi. Nếu dính đến yếu tố nước ngoài (ủy thác tư pháp), thời gian có thể tính bằng năm.

Án phí và chi phí ly hôn đơn phương vắng mặt:

• Án phí ly hôn nhà nước: 300.000 VNĐ (Không có tranh chấp tài sản).

Các chi phí phát sinh hợp lệ (nếu có):

• Chi phí ủy thác tư pháp ra nước ngoài.
• Chi phí thuê Thừa phát lại tống đạt/niêm yết văn bản.
• Lệ phí đăng tin trên báo đài, đài phát thanh (nếu Tòa yêu cầu).

Làm sao để Tòa không trả hồ sơ?

Rất nhiều trường hợp tự đi làm thủ tục ly hôn vắng mặt bị Tòa án “ngâm” hồ sơ hàng tháng trời hoặc liên tục bị trả lại vì sai mẫu đơn, thiếu giấy xác nhận cư trú của người kia hoặc không biết cách chứng minh việc đối phương cố tình trốn tránh. Sự mệt mỏi về mặt cảm xúc cộng thêm rắc rối pháp lý khiến bạn dễ rơi vào stress.

Để chấm dứt nhanh chóng một cuộc hôn nhân không còn hạnh phúc mà không phải vướng bận thủ tục rườm rà, giải pháp tối ưu nhất là sử dụng dịch vụ ly hôn trọn gói của Luật sư SPT.

Lợi ích khi có Luật sư đồng hành:

• Đại diện ủy quyền trọn gói: Luật sư thay mặt bạn nộp hồ sơ, đóng án phí, làm việc với cơ quan chức năng, bạn không cần đi lại nhiều lần.
• Xử lý mượt mà hồ sơ khó: Giải quyết dứt điểm các trường hợp bị đơn giấu địa chỉ, trốn tránh ra tòa, hoặc thiếu giấy tờ nhân thân của đối phương.
• Tiết kiệm thời gian, chi phí: Đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ án theo đúng trình tự pháp luật, hạn chế tối đa việc hồ sơ bị ngâm hoặc trả về, giúp bạn sớm cầm trên tay Bản án/Quyết định ly hôn để bắt đầu một cuộc sống mới.

Liên hệ ngay với chúng tôi:

CÔNG TY LUẬT TNHH SPT

• Địa chỉ: Tầng 1+2, số 18-1A khu đô thị Trung Yên, Phường Trung Hoà, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
• Chi nhánh Sơn Tây: Số Nhà 45 Phố Chùa Thông, Phường Sơn Lộc, Thị Xã Sơn Tây, Thành phố Hà Nội
• Hotline: 0995 126 868
• Email: lienhe@luatsuspt.vn

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Sau đây là giải đáp nhanh một số câu hỏi thường gặp về xử ly hôn vắng mặt:

Thuận tình ly hôn nhưng một người vắng mặt có được không?

Hoàn toàn được. Dù là thuận tình ly hôn, nhưng nếu một bên đang ở nước ngoài, ở xa hoặc bận công tác không thể đến Tòa, chỉ cần làm Đơn đề nghị giải quyết vắng mặt gửi cho Tòa án. Tòa án sẽ ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn mà không cần cả hai phải trực tiếp có mặt.

Làm sao để xin giấy xác nhận cư trú khi không biết bị đơn ở đâu?

Bạn cần mang theo Giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu cũ (nếu có) hoặc căn cước công dân của bị đơn đến Công an xã/phường nơi bị đơn cư trú cuối cùng (nơi họ sống chung với bạn trước khi bỏ đi) để làm đơn xin xác nhận thông tin cư trú. Nếu gặp khó khăn, nên nhờ Luật sư can thiệp xin cấp giấy.

Có được ủy quyền cho người khác ra tòa ly hôn không?

Không được ủy quyền ly hôn. Theo quy định, ly hôn là quyền nhân thân gắn liền với mỗi cá nhân, do đó bạn không thể ủy quyền cho người khác ra Tòa giải quyết việc chấm dứt quan hệ hôn nhân thay mình. Tuy nhiên, bạn được phép ủy quyền cho Luật sư hoặc người khác giải quyết phần tranh chấp tài sản chung, nợ chung hoặc đóng thay án phí.

Thủ tục xử ly hôn vắng mặt là quyền lợi hợp pháp mà pháp luật trao cho bạn để tự giải thoát khỏi một cuộc hôn nhân không thể cứu vãn, ngay cả khi đối phương cố tình trốn tránh. Quy trình này đòi hỏi nhiều giấy tờ chứng minh, thủ tục tống đạt phức tạp và mất thời gian hơn so với ly hôn thông thường, nhưng hoàn toàn khả thi nếu làm đúng các bước tố tụng. Do đó, nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp luật hoặc đang tìm kiếm một dịch vụ giải quyết ly hôn nhanh, hãy liên hệ trực tiếp với Luật sư SPT.